Juridische begrippenlijst

Aanverwanten
Schoonfamilie van echtgenoot/echtgenote.

Aanvaarding beneficiair
Aanvaarden (van de erfenis) onder het voorrecht van boedelbeschrijving, d.w.z. de erfgenamen aanvaarden de erfenis en zijn voor de schulden alleen aansprakelijk voor zover er baten aanwezig zijn in de boedel. (Men mag zich echter tot het definitief aanvaarden van de erfenis niet 'gedragen als erfgenaam').

Aanvaarding zuiver
De erfenis aanvaarden ongeacht of het eventuele saldo positief of negatief is.

Ascendenten
Verwanten in opklimmende lijn (Grootouders en verdere familieleden).

Boedelkosten
Begrafenis- of crematiekosten, notariskosten en andere kosten van deskundigen (accountant, belastingadviseur etc.).

Bloedverwanten
Personen die van elkaar afstammen of een gemeenschappelijke stamvader hebben.

Bloot eigendom
Eigendom waar geen lusten en lasten van worden genoten. Er vindt hier dus geen 'vruchtgebruik' plaats.
Voorbeeld: een huis of land waarvan men eigenaar is, maar er niet in of op woont, daar geen vergoeding voor ontvangt maar ook geen kosten voor betaalt. De eventuele waardestijging c.q. waardedaling behoren wel bij het bloot eigendom. De eigenaar noemen we wel de bloot-eigenaar maar dat begrip is juridisch niet juist, eigenlijk moeten we het hebben over de hoofdgerechtigde.

Centraal Testamenten Register
In dit register, het CTR, wordt vermeld wie een testament heeft gemaakt en bij welke notaris. De inhoud van het testament is niet bekend bij het CTR. Iedere notaris kan nagaan of iemand een testament heeft gemaakt en bij welke notaris dat bewaard wordt. Dat kan alleen als iemand overleden is. De inhoud van het testament wordt door de notaris echter alleen aan direct belanghebbenden prijsgegeven.

Erflater
De overledene die bezit en/of schulden nalaat.

Erfdeel onthouding (geen recht op erfenis)
Als een erfgenaam zijn/haar erflater heeft vermoord kan hem/haar het erfdeel (erfrecht) worden onthouden.

Executeur
Uitvoerder van het testament.

Legaat
Een legaat is een testamentaire beschikking waarbij de erflater aan een zeker persoon (legataris) bepaalde goederen, rechten etc. bij overlijden geeft. U kunt legaten maken bij testament (een notariële akte, opgemaakt door een notaris) en bij codicil, opgemaakt door uzelf.

Notariële Akte
Een door een notaris opgemaakt geschrift dat door hem en opdrachtgever/belanghebbende is ondertekend en gedagtekend. De akte dient tot bewijs van het in de akte gestelde. Het exemplaar dat de notaris bewaart heet minuut.

Legataris
Persoon aan wie de overledene(erflater) bepaalde goederen per codicil of testament nalaat of een bepaald bedrag en/of registergoederen per testament nalaat.

Legitimarissen
Diegenen die een wettelijk recht hebben op een in de wet bepaald deel (de legitieme portie) van de nalatenschap (de erfenis).

Minuut
De originele notariële akte.

Registergoederen
Registergoederen zijn goederen waar bij de overdracht of de vestiging daarvan (b.v. huis/schip) inschrijving in de openbare registers zoals de registers van het kadaster verplicht is.

Holografisch testament
Eigenhandig geheel uitgeschreven testament, ook wel gesloten testament genoemd.

Ik opa testament
Als opa een geldsom wil nalaten aan zijn klein- kinderen. Dit gebeurt veelal om dubbele vererving c.q. dubbele successiebelasting te voorkomen. Als de erfenis namelijk een generatie overslaat kan het tarief worden gedrukt, dit omdat het vermogen slechts eenmaal vererft, d.w.z. kleinkind erft direct en niet via zijn ouders. Het voordeel hiervan is dat er ook maar éénmaal successiebelasting hoeft te worden betaald.
De constructie is vaak als volgt: Opa laat aan zijn kleinkind een geldsom na onder de last van vruchtgebruik ten gunste van de ouders van het kleinkind. Mochten de ouders komen te overlijden dan vererft deze geldsom niet nog een keer, immers het geld is al van het kleinkind.

Krijgsman testament
Testament dat opgemaakt kan worden door militairen (komt overigens nog maar heel weinig voor) gedurende oorlogshandelingen. Het is maar 14 dagen geldig.

Langstlevende testament
De langstlevende partner is de erfgenaam. De kinderen krijgen wel een vordering ter grootte van hun rechtmatige erfdeel. Het successierecht voor de kinderen moet berekend worden over de contante waarde van de vordering (bij huizen, aandelen e.d. de waarde op de dag van overlijden). De langstlevende ouder betaalt successierecht over de gehele nalatenschap verminderd met de waarde van de schuld aan de kinderen.

Vruchtgebruik testament
De langstlevende krijgt het vruchtgebruik van de nalatenschap. Over de waarde van deze nalatenschap moet evenwel successierecht worden betaald. Over het blote eigendom dat naar de overige erfgenamen gaat moet ook successierecht betaald worden. De waardering voor zowel het vruchtgebruik en bloot eigendom kan door een notaris gemaakt worden.

Testateur
Hij/zij die een testament heeft laten maken.

Vruchtgebruik
Zakelijk recht om iemand anders zijn goed (veelal eigendommen) te gebruiken en daarvan de vruchten (opbrengsten) te trekken, dit alsof men daar zelf de eigenaar van is. Mits men zorgt dat het goed in stand blijft.